شیعه
از بهائیپدیا، دانشنامهی بهائی.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] تعریف شیعه
شیعه یکی از دو فرقه اصلی دیانت اسلام است. شیعه، به معنای پیرو، عنوانی است که شیعیان به کار میبردهاند و منظور «شیعهٔ امام علی» است. همچنین شیعیان دوازدهامامی با نام «امامیه» نیز خوانده شدهاند. برخی از اهل سنت ،بویژه در سدههای گذشته، شیعیان را «رافضی» میخواندهاند.
اما اصطلاحاً به مکتب و مذهبی گفته میشود که پیروی از اهل بیت پیامبر اسلام را در جمیع ابعاد اسلام، اعم از اعتقادی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، مسائل عبادی و حتّی در زندگی فردی و اجتماعی، واجب و لازم میداند . مراد از پیروی اهل بیت این نیست که در مکتب تشیّع، قرآن و سنت عمل نمیشود، بلکه مراد آن است که قرآن و سنّت، باید از طریق اهل بیت به دست آورده شده، وانگهی به آن دو عمل شود .»[۱]
شیعه یکی از زیر شاخههای اسلام است که بعد از اختلاف بین اصحاب محمد پیامبر اسلام بر سر تعیین جانشین او پیدا شد. باورهای سازمانیافته و کلامی شیعه امروز بر این است که تبیین و تفسیر امر دین پس از پیامبر و اداره امور مسلمانان بر عهده اشخاصی است، که از سوی خدا معین شده و دارای ویژگیهایی همچون عصمت و عدالت هستند، این افراد امام نامیده میشوند. نخستین امام شیعیان علی است. بر پایه باور شیعه، طبق احادیث متواتر محمد بارها پیش از درگذشتش و به ویژه در غدیر خم آشکارا به جانشینی او تصریح کرده بود.
[ویرایش] بنیاد باورها
شیعیان علاوه بر سه اصل دین توحید، نبوت و معاد به دو اصل دیگر یعنی عدل و امامت نیز باور دارند.
همچنین شیعیان قرآن را کتابی محفوظ میدانند[۲] و همه آنها مدعی پیروی از قرآن و سنت محمد هستند و بخاطر پیروی از سنت پیامبر اسلام و دستور خداوند- شیعه تعیین جانشین پیامبر را تنها ویژه خدا و پیامبر میداند. از مهمترین باورهای شیعه امامیه، باور به وجود و ظهور آخرین امام (مهدی) یا قائم آل محمد است.
[ویرایش] زیر شاخههای شیعه
دین اسلام در اصل دارای یک مذهب و یک مرام بودهاست. اما این دین به مرور زمان به زیر شاخههای بسیار دستهبندی گردید که حتی ۷۲ زیرگروه نیز گفته شدهاست. شیعیان نیز از سده دوم هجری به بعد به چندین زیرگروه منشعب شدهاند. امروز بیشتر شیعیان را «شیعیان دوازده امامی» تشکیل میدهند. مهمترین مذاهب دیگری که از شیعه منشعب شدهاند، عبارتند از اسماعیلیان، زیدیه، کیسانیه، واقفیه و فطحیه. تمام این مذاهب علی رغم تفاوتهای آشکار اعتقادی و فقهی در مسأله ضرورت «امامت» اشتراک نظر دارند. البته تفسیر هر یک از امام و مصداق آن منحصربه فرد است.
[ویرایش] خاستگاه
در مقابل امروزه بعضی از اهل سنت شیعه را مذهبی ساختگی دانسته و آن را به عبد الله بن سبا نسبت میدهند. البته برخی اهل سنت بین فقه جعفری-آموزههای فقهی امام صادق- با مذهب تشیع تفاوت قائلند. نظیر شیخ شلتوت مفتی اعظم الازهر که مذهب جعفری را نظیر مذاهب چهارگانه اهل سنت معتبر میدانست. [۳]
[ویرایش] امامان شیعیان دوازده امامی
به ترتیب:
- علی پسر ابوطالب
- حسن پسر علی
- حسین پسر علی
- علی پسر حسین (امام سجاد)
- محمد پسر علی (امام باقر)
- جعفر پسر محمد (امام صادق)
- موسی پسر جعفر (امام کاظم)
- علی پسر موسی (امام رضا)
- محمد پسر علی (امام تقی)
- علی پسر محمد (امام نقی)
- حسن پسر علی (امام عسکری)
- محمد پسر حسن (امام مهدی)
[ویرایش] پانویس
- ↑ حجت،سید محسن، تشیع چیست؟ و شیعه کیست؟
- ↑ اقوال علما و اساطین مذهب تشیع در نفی تحریف قرآن
- ↑ طهرانی، امامشناسی، ج3
