عبدالبهاء

از بهائی‌پدیا، دانشنامه‌ی بهائی.

(تغییر مسیر از عبد البهاء)
عباس افندی که به نام عبدالبهاء شناخته شده‌است
عباس افندی که به نام عبدالبهاء شناخته شده‌است

عباس افندی ملقب به عبدالبهاء فرزند ارشد بهاءالله شارع دیانت بهائی است. او بر طبق وصیت‌نامه بهاءالله، کتاب عهدی و همچنین کتاب اقدس، ام‌الکتاب دیانت بهائی، جانشین و وصی بهاءالله است. او سومین شخصیت محوری دیانت بهائی است.

فهرست مندرجات

[ویرایش] زندگی‌نامه

[ویرایش] کودکی

فرزند ارشد بهاءالله، عباس افندی که به نام عبدالبهاء شناخته شده‌است، که پدرش، بهاءالله نوزده سال پیش از وفات، آنچنانکه در کتاب اقدس و نیز در کتاب عهدی اشاره کرده‌است، وی را به مقام جانشین، مبیّن و مفسر دیانت بهائی برگزید. او در پنجم جمادی الاولی سال ۱۲۶۰ (قمری) در طهران متولد شد و از سن ۹ سالگی، در تبعیدهای بهاءالله همراه وی بود. آنطور که خود نقل می‌کند از کودکی به علت بابی بودن فامیل، مزه آزارهای ناشی از تعصبات مذهبی را چشیده‌است.

خود وی این چنین نقل می‌کند:

«ما در تهران همه نوع اسباب آسایش و زندگانی داشتیم ولی در یک روز همه را غارت نمودند.»[۱]

درزمان تبعید بهاءالله برای دومین بار به بغداد، در زمستان ۱۸۵۳ همراه پدر بوده‌است. آنچه مشخص است امکان تحصیل در مکتب خانه‌های آن دوران را نداشته‌است ولی اطلاعات تاریخی و حسن تدبیر او مورد تحسین مردم بوده‌است.

راجع به شخصیت او مهدی بامداد در شرح حال رجال ایران چنین می‌نویسد:

«عباس افندی که در میان بهائیان به غصن اعظم و عبدالبهاء معروفیت دارد، پسر ارشد میرزا حسینعلی نوری معروف به بهاءالله است... عباس افندی مردی بوده‌است بسیار زرنگ، زیرک، باهوش، سائس، مطلع، باگذشت، مردم شناس و مردم دار.»[۲]

وی تا سال ۱۹۰۸ میلادی به خاطر گزارش‌های عده‌ای مخالفان، به دستور امپراطور عثمانی، سلطان عبدالحمید در عکا زندانی بود.

[ویرایش] ازدواج

در دوران زندان در بیت عبود در داخل قلعه عکا با فاطمه خانم دختر میرزا محمد علی نهری اصفهانی که به منیره خانم موسوم بود، ازدواج نمود و حاصل این ازدواج ضیائیه خانم مادر شوقی افندی گردید.

[ویرایش] سفر به اروپا و امریکا

انقلاب ترک جوان و انقراض امپراطوری عثمانی موجب گردید که عبدالبهاء در سال ۱۹۰۸ (میلادی) در سنین پیری از زندان و تبعید خلاصی یابد.

بعد از آزادی از زندان و موفقیت در اتمام ساختمان مقام اعلی، آرامگاه باب، عبدالبهاء تصمیم به سفر و رساندن ابلاغ پیام بهاءالله به اروپا و آمریکا می‌گیرد. به دعوت بهائیان غرب به یک مسافرت سه ساله(۱۹۱۳-۱۹۱۱) به مصر، اروپا و امریکای شمالی رفت. در جریان این سفرها عبدالبهاء در مجامع فراوانی به سخنرانی و تبلیغ آئین بهائی پرداخت. عبدالبهاء در اروپا و آمریکا به نام پیامبر صلح معروف می‌شود. عده‌ای از صاحب‌نامان غرب چون الکساندر گراهامبل مخترع تلفن، پرزیدنت روزولت رئیس جمور سابق ایالات متحده امریکا و آدمیرال پری، کاشف قطب جنوب در این اسفار با وی دیدار کردند.

سخنرانی‌های عبدالبهاء در کتابی به نام مجموعه خطابات در سال ۱۹۲۰ در مصر چاپ می‌شود.

در لندن در مصاحبه با مدیر روزنامه تیاسفی‌ها چنین می‌گوید: «هرکس به وحدت بشر خدمت کند در درگاه احدیت مقبول است... حضرت موسی خدمت به وحدت انسانی نمود، حضرت مسیح وحدت عالم انسانی تأسیس کرد، حضرت محمد اعلان وحدت انسانی نمود... بهاءالله تجدید تعالیم انبیاء فرمود... برای شما تأییدات الهیه می‌طلبم.»[۳]

در روز خداحافظی در لندن چنین می‌گوید: «از تقالید دست بردارید دین باید سبب الفت و محبت باشد. اگر سبب عداوت گردد عدم دین به از وجود آن است.»[۴]

[ویرایش] بازگشت به حیفا

بازگشت او به حیفا مقارن با شامگاه اولین روز جنگ جهانی اول بود که دوران خطرناکی برای وی بود تا اینکه فلسطین به اشغال قوای انگلیسی به فرماندهی ژنرال الن بای در آمد.او در زمان جنگ و قحطی و گرسنگی به بینوایان عکا بسیار کمک نموده بود به همین دلیل ژنرال مزبور در نهایت لطف و محبت با عبدالبهاء و سایر بهائیان تبعیدی در عکا و حیفا رفتار کرد.

[ویرایش] وفات

عبدالبهاء در ۲۸ نوامبر ۱۹۲۱ وفات نمود. مقبره او در جوار مقام اعلی واقع در کوه کرمل همان جایی که بنا به فرمان شفاهی بهاءالله محل استقرار جسد سید علی محمد باب تعیین گردیده بود می‌باشد. جسد سید علی محمد باب پس از آنکه به مدت ۶۰ سال از محلی به محلی در اختفا حفظ و نگهداری شده بود سرانجام در سال ۱۹۰۹ (میلادی) بر اثر زحمات عبدالبهاء در این محل استقرار یافت.

[ویرایش] تشییع جنازه

عکسی از مراسم تشییع پیکر عبدالبهاء
عکسی از مراسم تشییع پیکر عبدالبهاء
عکسی از مراسم تشییع پیکر عبدالبهاء
عکسی از مراسم تشییع پیکر عبدالبهاء

توسط روزنامه النفیر در حیفا به شماره ۲۸۸۹-۹ اول دسامبر ۱۹۲۱ شرح تشییع جنازه و متن سخنرانی‌های انجام شده در تشییع جنازه به ثبت رسیده‌است.

ادیب یوسف افندی نماینده اسلام احساسات خودرا چنین بیان نمود: «ای معشر عرب و عجم برای که گریه و زاری میکنید آیا برای کسی است که در حیات دیروزی خود بزرگ بود و در موت امروزی برزگتر است ... نظر براست کنید نظر به چپ نمائید. نظر به شرق و غرب نمائید ببینید چه عظمت و جلالی غیبت نموده چه پایه بزرگ صلحی منهدم شده چه لبهای فصیحی خاموش گشته و اسفا... .»

فاضل ابراهیم افندی نماینده مسیحیان چنین می‌گوید: «چقدر این مصیبت جانگداز تلخ و ناگواراست این خسارت فقط راجع به مملکت ما نیست بلکه یک فاجعه عمومی است. حضرتش ناس را تهذیب فرمود تعلیم نمود احسان کرد و ارشاد فرمود تا آنکه قومش را به اعلی ذروه جلال فائز نمود... .»

نماینده جمعیت یهود مسیو سالمون، چنین میگوید: «در قرن انتشار فسلفه حسی و غلبه مادیات خیلی عجیب و نادر است که فیلسوفی با احاطه عبدالبهاء عباس یافت شود. آن وجودی که به قلب و عواطف تکلم میکند و روح را به تعالیم و مبادی حسنه اش سیراب مینماید. عبدالبهاء رحلت فرمود بعد از آنکه از استبداد و تعصبات دینی و هتک احترام حریت افکار در این عالم صدمات و ابتلائات زیاد دید... کسی که گذشته‌ای باین درخشندگی دارد هرگز نمرده‌است... .»

آرامگاه عبدالبهاء در حیفا و در جوار آرامگاه باب قرار دارد.

[ویرایش] آثار عبدالبهاء

  • مقاله شخص سیاح (تاریخ دوره اول دیانت بهائی) (به فارسی)
  • رساله مدنیه (به فارسی)
  • رساله سیاسیه (در سیاست مدن) (به فارسی)
  • مفاوضات (مشتمل بر رسائل مهمه و فلسفه و روحانی و تفسیر و غیرها)
  • مجموعه‌ی مکاتیب (مشتمل بر الواح به فارسی و عربی)
  • تذکرة الوفا (مشتمل بر شرح احوال نفوس زکیه)
  • مجموعه مناجات‌ها به فارسی
  • مجموعه مناجات‌ها به عربی
  • جواب نامه جمعیت لاهای (برای اجرای صلح عمومی)
  • دراری الملکوت (الواح به افتخار اطفال شرق و غرب)
  • جواب دکتر پروفسور دکتر فورل
  • خطابات مبارکه در ۲ جلد به فارسی و عربی
  • مجموعه الواح به زبان آذری
  • لوح امریک
  • الواح وصایای مبارکه (وصیت نامه)
  • الواح و آثار متعدد دیگری نیز موجود است که هنوز به چاپ عکسی نرسیده‌است.

آثار نوشته شده توسط عبدالبهاء را می‌توان این گونه دسته بندی نمود:

  1. آثاری نظیر مفاوضات، تذکرة الوفا، مکاتیب برای جامعه بهائی.
    مفاوضات جواب به سئوالات خانمی آمریکائی است در زمینه تاریخ ادیان و مباحث فلسفی، تاریخی و علمی.
    تذکرة الوفا شرح حال برخی از بهائیان.
    مکاتیب، نامه‌هائی است که به سئوالات بهائیان جواب داده و آنها را راهنمائی کرده‌است.
  2. آثاری نظیر رساله مدنیه، رساله سیاسیه و مقاله شخص سیاح.
    این سه اثر بدون امضای او منتشر شده‌است.
    عبدالبهاء رساله مدنیه را به دستور بهاءالله و در سال ۱۸۷۵ تحت عنوان اسرارالغیبیه لاسباب المدنیه می‌نویسد. این نوشته به طور خطی در ایران منتشر می‌شود اما بعداً و در سال ۱۸۸۲ در بمبئی بدون ذکر نام نویسنده چاپ می‌شود.

[ویرایش] پاورقی

  1. بدایع الاثار جلد دوم، لجنه نشر آثار امری آلمان ۱۹۸۷، ص ۲۰۶
  2. شرح حال رجال ایران در قرن ۱۴،۱۳،۱۲ هجری، مهدی بامداد، انتشارات زوار ۱۳۷۱، جلد ۲ ص ۲۰۲ و ۲۰۳
  3. مجموعه خطابات چاپ مصر، فرج‌الله ذکرالکردی ۱۹۲۱، ص ۱۸
  4. خطابات جلد دوم صفحه ۲۲۷

[ویرایش] منابع


[ویرایش] پیوند به‌ بیرون

زبان‌های دیگر