دیانت یهود
از بهائیپدیا، دانشنامهی بهائی.
دیانت یهودی یکی از ادیان ابراهیمی است که پیروان آن از دوران کهن تاکنون خود را فرزندان قوم بنی اسرائیل میدانند.به راستین، این دیانت نخستین دین ابراهیمی به شمار میرود. پیامبر یهودیان موسی نام دارد و کتاب آسمانی وی تورات است. گفتنی است که در کتابهای آسمانی انجیل وقرآن از موسی به نیکی و از پیامبران بزرگ منش یاد شدهاست.
یهودیان و فرزندان قوم بنی اسرائیل بیش از پنج هزار سال است که در سرزمین اسرائیل میزیستهاند. همکنون کشور اسرائیل تنها کشور یهودی در جهان شناخته میشود.
[ویرایش] پیدایش
پیدایش این دین با آمدن دستور خدایی بر موسی در کوه حوریب آغاز شد، و به نامهای چون: دین عبری، دین بنیاسرائیل، دین کلیمی و دین یهودی آشنا است.
رابرت هیوم در کتاب ادیان زنده جهان میگوید: «این واژه نخستین بار در حدود یکصد سال پیش ازمیلاد مسیح در ادبیات یونانی- یهودی به کار رفتهاست و واژه دیگری که تمام تاریخ این دین را در بر بگیرد، وجود ندارد.» مأموریت اصلی موسی، بر دو چرخه استوار بود:
- دعوت بنیاسرائیل به عبادت خدای یکتا.
- آزادی قوم بنیاسرائیل از اسارت فرعون مصر.
موسی با آوردن تورات از جانب خداوند، قوم خود را به راه رستگاری هدایت نمود. بعد از موسی، یوشع رهبری بنیاسرائیل را برعهده گرفت و بعد از یوشع، پیامبران زیادی با آوردن کتاب مقدس، هدایت قوم بنیاسرائیل را عهدهدار شدند.[نیاز به ذکر منبع] یهودیان، عهد قدیم را محصول تعالیم انبیا خود میدانند، تعالیمی که از موسی (حدود ۱۲۵۰سال قبلا از میلاد)شروع و به ملاکی (حدود ۱۶۰ قبل از میلاد) ختم میشود. عهد قدیم، میراث گرانبهای موسی و پیامبران بنی اسرائیل محسوب میشود. از عهد قدیم دو نسخه مهم قدیمی موجود و در دسترس است: یکی به زبان اصلی، یعنی عبری و دیگری به زبان یونانی که به ترجمه سبعینیه (با هفتادتنان) معروف است. قدیمیترین نام عبری کتاب مقدس هاسفریم به معنای الکتب میباشد.
[ویرایش] عهد عتیق
عهد عتیق شامل ۳۹ کتاب است که در دورهای بیش از هزار سال به رشته تحریر در آمدهاند. یهودیان برای کتاب مقدس، تقدس والائی قائلند و آن را الهام خداوند بر نویسندگان کتاب مقدس میدانند و بر این باورند که کتاب مقدس دو مؤلف دارد یکی خدا و دیگری بشر و بین ایندو عنصر خدایی و بشری جدایی وجود ندارد. البته بعضیها هم وجود دارند که ایراداتی را بر کتاب مقدس گرفتهاند و این کتاب را از قلمرو الهی بودن خارج دانستهاند.
عهد قدیم به سه بخش تورات (قانون یا اسفار پنجگانه)، نبودیم (پیامبران)، و کتوبیم (نوشتهها) تقسیم میشود. تورات شامل پنج کتاب موسی میباشد که در مدت ۴۰ سال بر موسی وحی شد. این بخش سرچشمه اصلی وحی و نبوت است.
تورات دارای پنج کتاب (سفر) به نامهای پیدایش، خروج، لاویان، اعداد و تثینهاست. بخش پیامبران، دارای دوبخشچهی پیامبران پیش گام (متقدم) (صحیفه یوشع، داوران، سموئیل اول، سموئیل دوم، پادشاهان اول و دوم) و پیامبران پایانی (متأخر) که دارای کتابهای اشعیا، ارمیا، و تمام پیامبران کوچک دیگر است که تا پیش از مسیحی (۱۶۰ سال پیش از میلاد) ظهور کردهند. بخش نوشتهها، گردایش سوم از زمان کهن است که شمار آن به دوازده میرسد و دارای مزامیر، امثال، غزل غزلها و ... میشوند.
البته باید اضافه کنیم که بسیاری از پژوهش گران بر این باورند که اسفار را موسی ننوشته، بلکه سرگذشت موسی مبتنی است بر در روایات سیصد و چهارصد سال بعد از او که به رشته نوشتاری درآمده و به صورت حکایت موجود است.
[ویرایش] منابع
- دین یهودی، مسیحی و مسلمانی ، پیترز فرانسیس، ت: حسین توفیقی، ستاد بررسیهای دینها و آیینها قم، ایران ۱۳۸۴
- پرستش در دین ابراهیمی ، عباس اشرفی، انتشارات امیرکبیر، ۱۳۸۴
